Trump'ın "Barış Kurulu" Gazze'yi yatırımcılar için cazibe merkezine dönüştürmeyi hedefliyor
Mondoweiss'in Filistin muhabiri Qassam Muaddi'in kaleme aldığı bu yazıyı, ETHA takipçileri dayanışma amacıyla çevirdi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu "Barış Kurulu", bu hafta Washington'daki ilk toplantısında Gazze'nin yıkıntılarını yatırımcılar için bir cazibe merkezine dönüştürmeyi amaçlayan kapsamlı bir yatırım ve yeniden inşa planını açıkladı. İşte planın planın öne çıkan başlıkları.
ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu "Barış Kurulu" bu hafta Washington'da ilk toplantısını yaptı. Toplantıda, Gazze'nin yıkıntılarının kapsamlı bir yatırım ve yeniden inşa planıyla dönüştürülmesi gündeme geldi.
Perşembe günü açıklanan plana göre Gazze, sahil şeridi üzerinden ekonomik bir merkeze dönüştürülecek. Bölgenin bir "yatırım merkezi" haline getirilmesi hedefleniyor. Ancak Filistinlilerin siyasi taleplerine ilişkin somut bir düzenleme yer almıyor.
Planın, İsrail'in geçmişte gündeme getirdiği bazı projelere benzediği belirtiliyor. Özellikle Refah'ta kurulması öngörülen geçici "insani şehirler" fikriyle paralellik taşıdığı ifade ediliyor. Nihai karar yetkisi Trump'ta olan bu kurul, birçok Filistinli grup tarafından manda dönemini hatırlatan bir yapı olarak değerlendiriliyor.
Toplantıya ABD adına Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Yardımcısı JD Vance, Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump katıldı. Gazze ateşkesinde arabuluculuk yapan Mısır, Katar ve Türkiye de toplantıda yer aldı. Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Fas ve Suudi Arabistan da katılımcılar arasındaydı. Endonezya, Arnavutluk, Arjantin ve El Salvador da toplantıya iştirak etti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu şubat başında kurula katıldı ancak ilk toplantıda yer almadı.
Basına yansıyan bilgilere göre, kurulun Gazze'de üstleneceği rol, ABD'nin bölgedeki askeri ve siyasi konumunu da güçlendirebilir. The Guardian'ın haberine göre ABD, Gazze'nin güneyinde 5 bin askerin konuşlanacağı yeni bir üs kurmayı planlıyor. Tesis yaklaşık bin 400 metrekarelik bir alanı kapsayacak. İçinde atış poligonu ve depolar bulunacak. Alanın dikenli teller ve 26 gözetleme kulesiyle çevrileceği belirtiliyor.
Gazze'yi kâğıt üzerinde kim yönetecek?
Geçen ekimde imzalanan İsrail-Hamas ateşkesi, Barış Kurulu'nun kurulmasını öngörüyordu. Kurul, yeniden inşa sürecinin en üst siyasi otoritesi olarak tanımlandı.
Ayrıca iki yapı daha planlandı. Biri Gazze ile ilgili kararları alacak "Yürütme Komitesi". Diğeri ise günlük işleri yürütecek Ulusal Gazze Yönetim Komitesi. Bu komite, siyasi aidiyeti bulunmayan Filistinli teknokratlardan oluşuyor. Trump'ın savaş sonrası planında Filistin tarafının resmi olarak yer aldığı tek yapı bu komite.
Teknokrat komite, Hamas dahil tüm Filistinli grupların onayıyla kuruldu. Komitenin başkanı Ali Şaat toplantıya katıldı. Ancak Filistin Yönetimi ve FKÖ toplantıda yer almadı.
YIKIMDAN SONRA FİNANSMAN
Trump, kurulu geçen Ekim'de duyururken üyelik için 1 milyar dolarlık katkı şartı getirdi.
Perşembe günkü toplantıda Apollo Global Management CEO'su ve kurul üyesi Marc Rowan planın ayrıntılarını paylaştı. İlk aşamada 500 bin kişiyi barındıracak 100 bin konut inşa edilmesi planlanıyor. Buna ek olarak 5 milyar dolarlık altyapı yatırımı öngörülüyor.
Uzun vadede ise 400 bin konut ve 30 milyar dolarlık sivil altyapı yatırımı hedefleniyor.
Rowan'ın önerisi, yürütme komitesindeki görevi kapsamında sunuldu. Komitede Trump'ın damadı Jared Kushner de yer alıyor. Kushner Ocak ayında Davos'ta yaptığı konuşmada Gazze'yi bir yatırım fırsatı olarak tanımlamıştı. Plan; turizm, sahil tatil köyleri, sanayi bölgeleri ve şirket merkezleri kurulmasını öngörüyor. Konut alanlarının ise sınırlı tutulması planlanıyor. Eleştirmenler bunun Gazze'nin Filistin kimliğini geri plana ittiğini savunuyor.
Rowan sunumunda yatırım fikrine ağırlık verdi. Gazze sahilinin 50 milyar dolar değerinde olduğunu söyledi. Bölgenin "yıkım alanı" olmaktan çıkarılıp bir yatırım merkezine dönüştürülmesinin kurulun en büyük hedefi olduğunu belirtti.
Bu yaklaşım, Trump'ın daha önce dile getirdiği "Ortadoğu'nun Rivierası" planını hatırlatıyor.
İSRAİL'İN YAKLAŞIMI
Gazze'nin özellikle Refah bölgesinde yeniden inşa edilmesi planı, İsrail'in daha önce gündeme getirdiği önerilerle paralel görülüyor. Bu öneriler, Filistinli nüfusun "gönüllü göç" yoluyla azaltılmasını içeriyordu. Öncesinde insanların "insani şehirlerde" toplanması öngörülmüştü.
Sahadaki gelişmelerin de bu yönde ilerlediği belirtiliyor. İsrail'in Refah Sınır Kapısı'ndan çıkan Filistinlilerin sayısının dönenlerden fazla olmasını istediği ifade ediliyor. Mısır buna karşı çıkıyor. İsrail'in kapıyı sorgulamalar ve baskı aracı olarak kullandığı da öne sürülüyor.
Gazze içinde ise yaşam koşulları ağır. İsrail güçleri, Gazze'yi ikiye bölen "Sarı Hat"a yaklaşan kişilere ateş açmaya devam ediyor.
Uluslararası kuruluşlara göre Gazze'ye giren yardım miktarı ihtiyaçların çok altında. Ateşkes şartlarında belirlenen seviyeye henüz ulaşılamadı. Yerel yetkililer yakıt, ilaç ve temel gıda sıkıntısının sürdüğünü bildiriyor. Aynı kaynaklara göre ateşkes başladığından bu yana 600'den fazla Filistinli hayatını kaybetti.
Yeniden inşa süreci ise henüz başlamadı. Birçok ülke maddi taahhütte bulundu. Suudi Arabistan, Kuveyt ve Katar önümüzdeki yıllar için 1'er milyar dolar sözü verdi. Birleşik Arap Emirlikleri ise 2,5 milyar dolar taahhüt etti. Ancak inşaat malzemelerinin Gazze'ye girişi için İsrail'in onayı gerekiyor.
FİLİSTİN MESELESİ ERTELENİYOR MU?
Toplantıda ağırlıklı olarak "erken toparlanma" ve insani krizin sona erdirilmesi konuları ele alındı. İki devletli çözüm ve Filistin hakları bazı ülkelerin temsilcileri tarafından kısaca dile getirildi.
Ali Şaat, yeni bir polis gücü kurulacağını açıkladı. Gazze'den 2 bin kişi başvuru yaptı. Güvenlik ve yeniden inşa sürecinden tek bir otoritenin sorumlu olması gerektiğini vurguladı.
Ancak mali destek ve projeler, Trump'ın belirleyeceği siyasi çerçeveye bağlı. Bu çerçeve İsrail'le koordineli biçimde yürütülüyor. İsrail, Şaat'ın komitesinin Gazze'ye girişine izin vermedi. Türkiye ve Katar'ın yer alacağı planlanan bir istikrar gücüne de karşı çıkıyor.
Trump konuşmasında Gazze'yi öncelikle İsrail'in güvenliği açısından değerlendirdi. Hamas'ın silah bırakması gerektiğini söyledi. Rubio ise planın alternatifi olarak yeniden savaşa dönülmesini işaret etti. Bunun soykırımın yeniden başlaması anlamına geleceğini ifade etti.
Washington ile Tel Aviv'in ortaya koyduğu vizyon ile açıklanan milyarlarca dolarlık taahhütler arasında bir uyumsuzluk olduğu görülüyor. Gazze'de birçok kişi için gerçek değişmiş değil. Yeniden inşa vaatleri hâlâ hayata geçirilmiş değil.
Kaynak; https://mondoweiss.net/2026/02/trumps-board-of-peace-aims-to-turn-gaza-into-a-playground-for-investors/