17 Şubat 2026 Salı

Saray'dan "umut hakkı" açıklaması: Öcalan’a yönelik bir tahliye imkanı değildir

Saray'ın başdanışmanı Mehmet Uçum, umut hakkına ilişkin olarak, "Şartla salıverilmeden farklı ve umut hakkı denen ayrı bir hukuki kurum yoktur.  Münfesih terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah Öcalan'a yönelik bir tahliye imkanı değildir” diye yazdı.
 

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Meclis komisyonu raporu öncesinde "umut hakkı"na ilişkin yazdı.

Uçum, "Umut hakkı tartışmasında netleştirilmesi gereken bazı hususlar" başlığıyla Anadolu Ajansı'nda yayımlanan yazısında, "Öncelikle belirtelim ki umut hakkı olarak tartışılan husus, daha önce ilgililerce etraflıca açıklandığı gibi kişiye özgü veya münfesih terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah Öcalan'a yönelik bir tahliye imkanı değildir. Umut hakkı doğrudan tahliye de sağlamaz. Umut hakkı, bir af uygulaması ise hiç değildir. Daha da önemlisi, umut hakkı bağımsız bir hak değil şartla salıverilme imkanının başka türlü ifadesidir" dedi.

Umut Hakkı'nın AİHM kararlarından yola çıkılarak yapılan bir şartla salıverilme anlamına geldiğini belirtti, "Şartla salıverilmeden farklı ve umut hakkı denen ayrı bir hukuki kurum yoktur. Bizim mevzuatımızda da umut hakkı nitelemesi kullanılmaz. Koşullu salıverilme kavramına yer verilir" diye yazdı.

Mehmet Uçum, "Umut hakkı olarak tartışılan şartla salıverilmenin genişletilmesi kapsamında, sanki terör suçluları için ilk kez şartla salıverilme getirilmek isteniyormuş gibi değerlendirme yapmak hatalıdır" ifadelerini kullandı.

Türkiye'de şartla salıverilme imkanının bazı suçları kapsam dışında bıraktığını ifade eden Uçum, şartla salıverilmenin genişletilmesi halinde kapsama girecek hükümlüleri ise şöyle anlattı:

"Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı işlenen örgütlü suçlardan alanlar,
Geçmişte ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları,
Terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar."

Umut hakkı olarak tartışılan şartla salıverilmenin genişletilmesi halinde kapsama girecek hükümlüleri ise şöyle sıraladı: "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını devletin güvenliğine, anayasal düzene ve milli savunmaya karşı işlenen örgütlü suçlardan alanlar, Geçmişte ölüm cezaları müebbet ağır hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları, terör suçlusu olarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar.

Eğer bu konuda tam irade ve yetki sahibi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) şartla salıverilme imkanından yararlanacak hükümlü kapsamını yukarıda belirtilen hükümlülerle genişletecek düzenleme yaparsa Öcalan da bu kapsama girer. Bu düzenleme tamamen TBMM’nin takdirindedir."

Saray başdanışmanı Mehmet Uçum, öte yandan Meclis isterse şartla salıverilmenin genişletilmesinin geçerliği kalmamış, feshedilmiş örgüt mensuplarıyla sınırlı özel bir düzenlemeyle de yapılabileceğini kaydetti.
"FETÖ yargılamaları"yla ilgili olarak şunları yazdı: "Öte yandan TBMM isterse şartla salıverilmenin genişletilmesini münfesih terör örgütü mensuplarıyla sınırlı özel bir düzenlemeyle de yapabilir. Bu durumda FETÖ dahil diğer terör örgütlerinin ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış mensupları bu genişletmenin dışında kalır. Bu da hukuki bir seçenektir."