ABD–İran arasında kritik görüşme bugün
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlığındaki heyet, İran ile ateşkes sonrası müzakereler için İslamabad'a ulaştı. Oldukça kırılgan bir zeminde bulunan ateşkes ve müzakerelerin geleceği son derece belirsiz.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet, İran ile yapılacak görüşmeler için Pakistan'ın başkenti İslamabad'a gitti.
Pakistanlı bir hükümet yetkilisi, Vance ve diğer heyet üyelerini taşıyan 3 uçağın İslamabad yakınlarındaki Nur Han Hava Üssü'ne iniş yaptığını bildirdi.
Vance'in heyetinde ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner de yer alıyor.
Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ayrı ayrı Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'le görüşecek.
Söz konusu ziyaret, 2011'den bu yana herhangi bir ABD başkan yardımcısının Pakistan'a yaptığı ilk ziyaret olma özelliği de taşıyor.
ABD ile müzakereleri yürütecek İran Meclis Başkanı Kalibaf başkanlığındaki heyet dün akşam saatlerinde İslamabad’a ulaşmıştı.
ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarla başlayan savaşta, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da saat 01.30 sıralarında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.
Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti.
Ancak ateşkes son derece kırılgan. Taraflar aynı ateşkesten farklı sonuçlar çıkarıyor. Temel sorun ise İsrail'in Lübnan'a yönelik devam eden katliam saldırıları. İran, ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını öne sürerken, ABD ve İsrail ise tam aksini söylüyor.
Anlaşmanın duyurulduğu günün gecesi, 9 Nisan'da İsrail, Lübnan'da katliam saldırıları gerçekleştirdi. Dakikalar için 300'ü aşkın kişiyi katletti, 1150'yi aşkın kişiyi de yaraladı. Böylece İsrail, ateşkese yanıt vermiş oldu.
Basına yansıyan bilgilere göre İran 10, ABD 15 maddelik bir plan sundu. Irak, Lübnan ve Yemen'deki saldırıların da durdurulmasını isteyen İran'ın, diğer talepleri şöyle:
"Bölgedeki tüm çatışmaların bütünüyle sona erdirilmesi, ABD'nin Ortadoğu'daki askerlerini çekmesi
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması
Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliğini sağlamak için bir protokol ve koşullar oluşturulması
İran'a yeniden inşa maliyetleri için tam tazminat ödenmesi
İran'a yönelik yaptırımların tamamen kaldırılması taahhüdü
ABD tarafından tutulan İran'a ait fonların ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması
İran'ın hiçbir şekilde nükleer silah edinmeyeceğine tam bağlılık göstermesi
Bu koşulların onaylanmasının ardından tüm cephelerde derhal ateşkesin yürürlüğe girmesi."
ABD'nin 15 maddelik planında yer alan maddelerden bazıları şöyle:
"İran'ın zenginleştirilmiş uranyumlarının ülke dışına çıkarılması
İran'ın asla nükleer silah üretmeyeceğine garanti vermesi
Uranyum zenginleştirmesine son verilmesi
Balistik füze üretim programının kısıtlanması, füzelere adet ve menzil limiti getirilmesi
İran'ın bölgedeki müttefiklerine maddi desteğini sonlandırması
Hürmüz Boğazı'nın koşulsuz bir şekilde geri açılması
İran'ın Natanz, İsfahan ve Fordo nükleer tesislerinin sökülmesi."